Artikel in Echo

Vuurwerk afsteken leidt tot extreme concentraties fijnstof

de Volkskrant, Sander Heijne, 9 januari 2013

amsterdam Het afsteken van vuurwerk tijdens oudejaarsnacht leidt tijdelijk tot extreme concentraties voor de mens schadelijke ultrafijnstof. In de binnenstad van Den Haag bevatte een kubieke centimeter lucht het eerste half uur van 2013 bijna 300 duizend ultrafijne deeltjes. Dit is zes keer zoveel als in sigarettenrook en zestig keer zoveel als in een gewone nacht.

Dit blijkt uit metingen die meetbureau Sensornet tijdens de nieuwjaarsdag deed op het dak van het eigen hoofdkantoor in de binnenstad van Den Haag. 'En dit is geen plek waar mensen vuurwerk staan af te steken', zegt Ron Maas van Sensornet. 'Ik vermoed dat wanneer we waren gaan meten op het pleintje waar ik met mijn buurtgenoten vuurwerk stond af te steken, we nog veel hogere concentraties zouden vinden.'

De metingen van Sensornet zijn opmerkelijk. Het RIVM meldde vorige week nog dat het relatief meeviel met de hoogte van de fijnstofconcentraties tijdens oudejaarsnacht. Door regen en wind verwaaiden de concentraties dit jaar relatief snel. Uit metingen van het rijksinstituut bleek dat de concentraties fijnstof nergens hoger opliepen dan 89 microgram per kubieke meter. De Europese fijnstofregels schrijven lidstaten voor de gemiddelde fijnstofconcentraties beneden de 40 microgram te houden.

De GGD Amsterdam en de Milieudienst Rijnmond rapporteerden de afgelopen jaarwisseling fijnstofpieken tot 250 (Amsterdam) en 355 (Rotterdam) microgram per kubieke meter. Ook deze concentraties vielen door het weer lager uit dan in voorgaande jaren. Als het windstil is, blijven vuurwerkdampen langer hangen.

'Onze metingen zijn niet te vergelijken met die van het RIVM of de GGD', zegt Maas van Sensornet. Het RIVM meet de concentratie fijnstof in gewicht, terwijl Maas zich richt op het aantal ultrafijne deeltjes in de lucht. Fijnstof en ultrafijnstof laten zich vergelijken met bowlingballen en knikkers. De bowlingballen leggen het meeste gewicht in de schaal, maar de veel lichtere en moeilijker te meten knikkers zijn schadelijker voor de gezondheid omdat ze dieper doordringen in het menselijk lichaam.

Het is onduidelijk hoe schadelijk de vuurwerkdampen zijn voor de volksgezondheid, zegt fijnstofexpert Marieke Dijkema van de GGD Amsterdam. 'We weten dat zelfs kortdurende verhoogde fijnstofconcentraties tot extra hartaanvallen, beroertes en ziekenhuisopnamen van longpatiënten leiden, maar dit is nooit specifiek onderzocht voor fijnstof door vuurwerk tijdens de jaarwisseling.'

Groeistuipen van de de oplaadpaal

De Stentor / Zutphens Dagblad,  5 januari 2013 zaterdag  Door: Lilian Dominicus 
Langs de snelweg, in de stad, bij het werk, op de eigen oprit: overal verschijnen laadpalen voor elektrische auto's. Als de infrastructuur er eenmaal ligt, kan het omslagpunt worden bereikt, is de gedachte. Ook het kabinet-Rutte II zet daarop in, blijkt uit het regeerakkoord. De olievlek begint in Amsterdam, de rest van Nederland volgt. 

Het werkt als het witte fietsenplan, het elektrisch autodelensysteem van Car2go in Amsterdam. Alleen moet je er dan voor betalen. Op de app van je mobieltje zoek je waar zich de dichtstbijzijnde vrije elektrische auto bevindt, klik om te reserveren en dan is er een klein half uur om ernaar toe te lopen. Met het pasje kan de auto worden ontgrendeld en rij je weg, om hem na gebruik op een willekeurige plek in de stad achter te laten. Maakt niet uit waar, de volgende bestuurder kan de auto met gebruik van de jongste techniek zo terugvinden. 

Het internationaal operende Car2go heeft met de gemeente Amsterdam afgesproken dat de Smarts op alle openbare parkeerplekken mogen staan. Ook de Q-parkeergarages behoren tot dat vrij-parkerenwalhalla. "Pas wel op met het parkeren bij blauwe zones, laad- en losplekken en gebieden waar een parkeerverbod geldt, anders slepen ze de auto weg", geven ze nog mee op het kantoor in de Oude Spiegelstraat. En tja, boetes voor wegslepen zijn voor eigen rekening, dus dat is geen overbodige waarschuwing. 

Deze middag blijkt de driehonderd autootjes tellende vloot net allemaal buiten de grachtengordel gereden te zijn. De dichtstbijzijnde Smarts staan rond het Centraal Station, het Leidseplein en in de Jordaan. De keuze valt op de Elandsgracht, want dat betekent een mooie wandeling langs de winkels in 'de Negen Straatjes' en de borstbeelden van alle beroemde vertolkers van het Amsterdamse levenslied op het Johnny Jordaanplein. 

De vorige gebruiker heeft geluk gehad. De auto staat geparkeerd op de oplaadplek, zónder aan de paal te hangen. Daarvoor kun je een boete krijgen, maar de parkeerwachters hebben het kennelijk niet gezien. Maar goed, de auto is nog voor 61 procent gevuld, dus daar kun je nog best ver mee komen. Elke 10 procent is 10 kilometer rijden, heb ik me laten vertellen. Voor een ritje door de stad moet dat dus geen enkel probleem opleveren. Onderweg is op het navigatiescherm te zien waar zich de eerstvolgende laadpaal bevindt, voor als het toch nodig is. 

"Als de auto op 20 procent van het vermogen is, ben je verplicht hem aan een oplaadpunt te hangen. Maar daar belonen we je voor. Als de accu beneden de 50 procent is en je laadt hem op, krijg je van ons vijftien rijminuten", had de vriendelijke meneer achter de balie uitgelegd. Fijn, want aan het einde van de rit krijg ik een rekening van 26 euro, voor het verrijden van 26 kilometer. Scheelt toch weer iets, voor mijn volgende bezoek aan Amsterdam. 

De elektrische Smart trekt moeiteloos op en ook op de A10, de snelweg rondom Amsterdam, is invoegen in de gestaag rijdende verkeersstroom geen enkel probleem. Alleen bij een snelheid van meer dan 90 kilometer per uur, begint -ie toch wel wat te sputteren. Gaspedaal diep intrappen en dan haal je de honderd misschien nog. Maar tot zover de state-of-the-art in de elektronische autotechnologie. Op de 130 kilometerwegen zou ik me met dit wondertje toch nog niet willen begeven. "De meeste gebruikers blijven ook wel binnen het werkgebied", vertelt Andreas Leo, woordvoerder van Car2go. 

Het internationaal opererende bedrijf met vestigingen in Duitsland, Canada en de Verenigde Staten koos circa een jaar geleden voor Amsterdam om de Nederlandse markt aan te boren. "Dat heeft te maken met de faciliteiten die Amsterdambiedt. Van alle Europese steden is Amsterdam het meest ambitieus op het gebied van elektrisch rijden." Uitbreiding naar andere steden sluit Leo niet uit, maar voorlopig wacht Car2go de ontwikkelingen af. "Om op deze manier te kunnen opereren moet een groot netwerk aan oplaadpalen aanwezig zijn." 

Het Amsterdamse stadsbestuur besloot drie jaar geleden in te zetten op een netwerk van oplaadpunten, om daarmee het elektrisch rijden te stimuleren. De stad telt nu ruim 250 openbare laadpalen, eind 2013 moeten dat er duizend zijn. Bijna iedere dag twittert de gemeente op welke locaties nieuwe laadpunten worden geplaatst. 

"We willen de luchtkwaliteit in de stad verbeteren door de concentraties fijnstof en stikstofdioxide te verminderen", verklaart woordvoerster Pauline Koerselman. Amsterdam concentreert zich vooral op de grootste vervuilers van de stad. Veelgebruikers die bewezen 16.000 kilometer per jaar in de stad rijden, komen in aanmerking voor een subsidie voor de aanschaf van elektrische auto's. Innovatieve bedrijven als Car2go en Taxi-E, een taxi-onderneming die volledig elektrisch rijdt, krijgen daardoor bestaansrecht. Ook koeriersdiensten en bevoorradingsbedrijven behoren tot de doelgroep.

Met de maatregelen claimt Amsterdam wereldwijd een voorbeeldrol te spelen op het gebied van elektrisch rijden. "Iedereen kijkt hoe Amsterdam het doet", zegt Koerselman. Maar ook Rotterdam zet nu hoog in op elektrisch rijden. Doel is om aan het eind van 2014 duizend oplaadpalen in de stad te hebben. De aanbesteding is afgelopen zomer gegund aan technisch dienstverlener Cofely. Vorige maand nam de gemeente vijf elektrische scooters in gebruik, die door Rotterdammers zijn gemaakt. Particulieren krijgen een subsidie van maximaal duizend euro om op eigen terrein een oplaadpunt te plaatsen. Vlakbij het Centraal Station is het Elektrisch Vervoer Centrum gevestigd, waarvandaan mensen proefritten kunnen rijden met allerlei elektrische auto's, zoals de Nissan Leaf en de Tesla Roadster. Die laatste heeft een actieradius van maar liefst 328 kilometer, heel wat meer dan de Smarts van Car2go. 

Andere grote steden volgen, maar zijn terughoudender. "Waar Amsterdam eerst het netwerk creëert en zo de elektrische auto's de stad binnenhaalt, volgen wij de marktontwikkeling", legt Herman van  Vuren, projectmanager Utrecht Elektrisch, uit. "Wij beschikken over een beperkter budget. Al onze oplaadpunten zijn gekoppeld aan gebruikers. Wie een laadpaal in zijn buurt wil, kan een aanvraag indienen." De gemeente ziet de vraag wel behoorlijk toenemen. Op het moment heeft Utrecht 55 oplaadpunten, op 30 locaties. "We hebben dit jaar al drie keer zoveel oplaadpunten neergezet als voorgaande jaren." Den Haag beschikt tegen het eind van het jaar over nog maar 35 publieke laadpalen, maar is bezig met een inhaalslag. Ook daar worden de komende jaren 'enkele honderden laadvoorzieningen' geplaatst. 

Elders in het land zijn de afgelopen drie jaar 2.235 oplaadpunten in de openbare ruimte geplaatst, al dan niet met een subsidie van stichting E-Laad. Gemeenten konden verzoeken indienen voor kostenloze plaatsing. Het geld is inmiddels op, maar alle 600 vóór de aanvraagstop ingediende verzoeken zullen nog worden gehonoreerd, meldt de stichting op de website. Er wordt nu onderzocht hoe het plaatsen van nieuwe oplaadpalen kan worden gefinancierd. Nog eens 2.240 staan op semi-publieke locaties, zoals parkeergarages. 

Ook de ANWB houdt zich bezig met elektrisch rijden in Nederland. "Wij hebben verstand van mobiliteit", zo verklaart Marco van Eenennaam, projectleider elektrisch rijden. De organisatie houdt een vinger aan de pols bij de totstandkoming van een landelijk netwerk. "Achter de schermen brengen we heel Nederland in kaart." Een overkoepelende vereniging voor elektrisch rijden is in oprichting, onder meer om alle opstartproblemen aan te pakken. Zo is het betaalsysteem op veel plekken nog niet in orde, voornamelijk omdat de netbeheerders met verschillende betaalrekeningen werken. Buiten Amsterdam kunnen rijders van elektrische auto's dan ook nog overal gratis tanken aan de laadpalen. Maar dat is binnenkort voorbij, verwacht Van Eenennaam, als alle publieke laadpalen 'interoperabel' zijn. "Vergelijk het met de introductie van het pinnen. Indertijd konden klanten alleen bij hun eigen bank geld uit een automaat trekken. Later werden die systemen met elkaar geïntegreerd", legt Koerselman van de gemeente Amsterdam uit. "Het moment is bijna daar dat we een eerste stap naar een volwassen markt zetten", aldus Van Eenennaam.

Flyeren voor 15 februari

Veel positieve reacties.

Meest gehoord:

"Interessant"

"Had ik al in de bus."

Ook een vader die zijn kind uit had moeten leggen om wat voor vervuiling het ging.

Volgende week zelfde tijd, maar dan in Van Limburg Stirumstraat (Amsterdam) voor de AH.

Oproep flyeren

We zijn bezig om twee voorlichtingsavonden te organiseren over de luchtkwaliteit in Westerpark.

We hebben nog mensen nodig die mee willen helpen met folderen. Wie wil mee helpen??

wanneer:

zaterdag 5 januari van 12.00 - 14.00. 

Verzamelen bij AH Spaarndammerstraat (spaarndammerbuurt)

zaterdag 12 januari van 12.00 - 14.00. 

 Verzamelen bij AH Van Limburg Stirumstraat 44 (staatsliedenbuurt)

opgave:

Lia beetstra 020-6862038 mail: l.beetstra@zonnet.nl

Gratis roken in Amsterdam Westerpark

PERSBERICHT

Gratis roken in Amsterdam Westerpark

Hoe gezond is het om door het park te fietsen tijdens de spits? De ramen open te hebben als je woont in de buurt van de Haarlemmerweg of de Spaarndammerdijk? Te sporten in het park? Wie wil weten hoe vies de lucht die we inademen hier is, is van harte welkom op een van onze twee informatieavonden over luchtvervuiling in de buurt op 15 en 16 januari.

Al jaren roken de bewoners van het Westerpark gratis. Door de drukte aan onder meer de Haarlemmerweg, de Van Diemenstraat en de Tasmanstraat zit er te veel fijnstof en stikstof (en nog veel meer troep) in de lucht die Westerparkers inademen. De lucht in de Staatsliedenbuurt, Spaarndammerbuurt en Zeeheldenbuurt is dusdanig vervuild dat de schade die dat dagelijks aanricht in het lichaam, is te vergelijken met de schade die roken veroorzaakt. Dat is een probleem, want aanhoudende luchtvervuiling kan onder andere COPD en hart- en vaatziekten veroorzaken, of verergeren. Vooral kinderen, ouderen en mensen met een chronische ziekte zijn extra kwetsbaar.

Evengoed is deze luchtvervuiling ook erg schadelijk voor gezonde mensen. Wonen langs of dicht bij een drukke weg is een gezondheidsrisico waar niet iedereen zich van bewust is. Daarom organiseren buurtbewoners uit Westerpark twee informatiebijeenkomsten over de luchtkwaliteit.

Wanneer:  Dinsdag 15 januari

Plaats:       De Horizon, Zaandammerplein 50   

                  Spaarndammer- Zeeheldenbuurt

Aanvang:  20.00 uur  (zaal open vanaf 19.30)

&

Wanneer:  Woensdag 16 januari
Plaats:        Zaal 100, De Wittenstraat 100

                   Staatsliedenbuurt
Aanvang:   20.30 uur  (zaal open vanaf 20.00)

Tijdens de bijeenkomst wordt u op de hoogte gebracht over de situatie via een film. Een expert vertelt over het hoe en wat van de luchtvervuiling en geeft antwoord op uw vragen. Daarnaast vertellen buurtbewoners wat we ertegen kunnen doen. Elders in de stad zijn inmiddels ook mensen actief geworden om aandacht te vragen voor schonere lucht in hun wijk.

Deze bijeenkomsten zijn een initiatief van buurtbewoners uit de Zeeheldenbuurt, de Spaarndammerbuurt en de  Staatsliedenbuurt, in samenwerking met Milieudefensie. Wij zijn te bereiken via gezondelucht@hotmail.com. 

Informatie:

blog: http://gezondelucht.blogspot.nl/

facebook: http://www.facebook.com/GezondeLuchtInWesterpark

Fijnstofgrafiek springt van nieuwjaarsvreugde omhoog

Dat durf ik best te voorspellen.

Het hele jaar zal de fijnstof meter in de Van Diemenstraat niet zo hoog meer komen. (Zelfs niet op doordeweeksedagen tussen 10.30 en 15.00 uur.) Kijk maar voordat je slapen gaat op: http://www.luchtmetingen.amsterdam.nl/DetailPage.aspx?SID=012.



 Een gezond 2013 toegewenst!